Een foto met een verhaal (4)

img061

Toen mijn broer G en schoonzusje M vorige week op bezoek waren, maakten wij een rondje over de Zaanse Schans. Het was zo’n schoongewaaide dag. De lucht was prachtig, het land wijds. De molens draaiden er lustig op los. Het grijze water van de Zaan spiegelde de rijke Zaanse huizen aan de overkant. De wind was koud. Handen in de zak, kraag omhoog.

De deur van het allereerste winkeltje van Albert Heijn staat wagenwijd open. Hoe vaak je daar ook binnen bent geweest, het spreekt nog steeds tot de verbeelding. De geur van specerijen voert mij terug tot de tijd dat ik bij de grootouders van moeders kant het huis binnen stapte, waar dezelfde kruidige geur hing. En het kost maar weinig moeite ons voor te stellen dat mensen nog stroop kochten in een kan. Suiker in een bruine papieren zak. Dat gort, boekweit, peulvruchten uit een bak werden geschept en afgewogen. Net als de koffiebonen, die je thuis met de hand maalde in de koffiemolen. De nachtlichtjes staan op de toonbank, naast de weegschaal met de gewichten.
Honderd jaar geleden ging het zo. Vanuit onze comfortabele situatie kijken we met lichte weemoed terug naar die tijd.

We vervolgen onze wandeling. M zet er stevig de pas in. De molens voorbij. Een reiger staat onverstoorbaar in het ijskoude water. Het gele riet wuift.

Weer thuis, aan de warme thee, haal ik de foto tevoorschijn, die ik van nicht A kreeg op de reünie in oktober. Het is een leuk tafereeltje: een vrouw poseert met drie jonge kinderen voor een winkeltje: Kruideniers- en Grutterswaren. Het woord Purol geeft aan dat er waarschijnlijk ook wat eenvoudige drogisterijartikelen verkocht worden. Wat had ik daar graag eens naar binnen gegluurd, net als ik vanmiddag deed bij Albert Heijn.

Maar op de foto is genoeg te zien. De jonge vrouw met het witte schort is onze oma van vaders kant, heeft nicht mij verteld. Natuurlijk wisten we wel – het staat in de stamboom vermeld – dat opa ooit een tijdje kruidenier was, maar wij kenden hem als brugwachter. En die drie kinderen als oom en tantes. Later kwamen er nog acht kinderen bij. Aan de plooitjes in de kleding te zien, is er al weer een op komst. Het grootste kind hoort niet bij de familie. Een buurmeisje misschien, of een hulpje. Het kind, bij moeder op de arm, zou later de moeder worden van nicht A.
Het zal 1915 zijn geweest; honderd jaar geleden! Toen was oma vierentwintig jaar oud.
Wij hebben haar altijd alleen maar in zwarte kleding gezien, maar de haardracht is nooit veranderd.

Naast de winkel is het piepkleine huisje. Via het klompenhok kom je binnen. Dat het erf aan het water ligt (de Rijn?) kun je zien aan de stoep, helemaal links op de foto. De emmers zijn geschrobd en staan omgekeerd te drogen. En aan de muur van het buurhuis hangt, gedeeltelijk voor het raam, het rek waarop de vloerkleden worden geklopt. De bomen zijn kaal. Ik heb het gevoel dat het voorjaar in de lucht zit.

De achterkant van deze foto zorgt voor meer verrassingen: er staan lijntjes op gedrukt; het is een ansichtkaart! Iemand heeft erop geschreven: Moeder met Rob, Jans, Ma en Ko Zonneveld. Het lijkt opa’s handschrift. In de linkerbovenhoek staat 3x. En helemaal links, tegen de rand staan de naam en het adres van de fotograaf: Eduard Sanders.

img063

Het is inmiddels avond geworden. Broer en schoonzus zijn vertrokken. De naam van de fotograaf blijft door mijn hoofd spoken. Wanneer ik die heb ingetikt op de computer ontrolt zich een heel leven. Een bijzonder leven. Een afgebroken leven.
Dit keer heeft de foto zelfs meer dan één verhaal.

——————————————————————————————————————

Een foto met een verhaal (1): http://wp.me/p36K0e-2E
Een foto met een verhaal (2): http://wp.me/p36K0e-5a
Een foto met een verhaal (3): http://wp.me/p36K0e-aq

Advertenties

27 thoughts on “Een foto met een verhaal (4)

    • Super(latief) toeristisch! Ik heb inmiddels geleerd me daar niet zoveel meer van aan te trekken. Kijken naar de mooie en bijzondere dingen, die er evengoed nog zijn, praktisch in mijn achtertuin……

    • Je kunt er helemaal in verdwijnen en het geeft ook vaak zo’n onwezenlijk gevoel. Was oma niet op dat moment buiten geweest en was die fotograaf niet langsgekomen, dan was alles misschien wel heel anders gelopen. In elk geval had ik deze prachtfoto dan niet in mijn bezit gehad……

      • Het hele leven is afhankelijk van tijd. Iets vroeger of later en… vul maar in. Niets is voorspelbaar, het komt zo het gaat en verder. Een eeuw later lezen we worldwide over de mensen op de foto en de fotograaf erachter. Samenloop van omstandigheden. Of juist niet…?

        Ik vind het wel spannend. 😉

  1. Mijn schoonmoeder schreef ook altijd zo achterop de foto’s, ook aan de manier van schrijven kan je zien dat het een oud handschrift is. Ja vind verhalen ook altijd zo mooi en soms kan zo’n naam of link opeens een prachtig maar wel triest verhaal opleveren.

  2. Blijft bijzonder om zo terug te kunnen
    in de tijd met een foto, een verhaal…
    Zo had ik vandaag het poesië album van
    mijn overgrootoma in mijn handen waar
    zelfs haar oma nog in geschreven had.
    Alleen het handschrift was al indrukwekkend.

  3. Ik ben er gewoon stil va weet je dat? Sowieso van de foto: wat een schitterende foto. Vervolgens ben ik naar de website van Euard Sanders gegaan. Natuurlijk heb ik nog niet alles gezien en gelezen maar wat ik las was a – heel interessant en b – verschrikkelijk. De gruwelen van de 2de wereldoorlog lijken soms zo ver maar zijn ondertussen nog steeds zo dichtbij.

    • Ik had hetzelfde als jij; zo zit je leuk een beetje te mijmeren bij zo’n bijzondere foto, (nichtje moet hem weer terug krijgen, heb hem gescand) zo zit je midden in een bijzonder leven, wat wreed is afgebroken. Ik heb de oorlog niet meegemaakt, toch kom ik er steeds weer mee in aanraking op één of andere manier. Maar bij lange na niet op zo’n vreselijke manier als de mensen toen, uiteraard. Hoe erg het was, blijft voor ons slechts gissen……..

      • Dag Corline,

        Met belangstelling je mooie blog, en de reacties op deze foto gelezen.
        Zo raken heden en verleden weer in elkaar vervlochten …
        Mogen wij ‘m opnemen op onze website over Eduard Sanders?
        (contactgegevens in colofon).

  4. Mooi. Veel van wat je opschreef ken ik van mijn kinderjaren. Purol, bijna net zo bekend als Sunlightzeep (wij spraken uit: sunlichtzeep), corned beef (wij spraken uit korNETbief) en lodaline met altijd een plastic speeltje voor de kinderen in de fles. Die oude foto’s, wat mooi als er zulke verhalen bij komen. Dan heeft het nageslacht er ook nog iets aan. Gewoon omdat die oude prenten weer gaan leven. Mooi verhaal.

    • Ha! Over korNETbief had ik het laatst nog met een vriendin. (Ik denk trouwens dat ik het nu niet lekker meer vind) En sunligt zeiden wij ook. Ja, er zit veel meer achter die oude kiekjes dan je vaak vermoedt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s