Emma, Willem, Escher en een rollatorrace

20140617_142926

De oude Haagse vriendin is opgetogen. Eindelijk zal een wens van haar in vervulling gaan: Escher zien in Het Paleis. We maken de heenreis met het taxibusje. Dan start ze fit. En de rollator gaat mee. Terug gaan we wel met de tram, want dan maakt het niet meer uit. “Thuis kan ik weer uitrusten.” En zo gebeurt het.

Wat een luxe: pal voor de ingang worden we afgezet, na een interessant ritje door Den Haag. Geen parkeerproblemen. Het is gelukkig nog rustig in de voormalige woning van koningin Emma.

img105

Escher; we zijn een beetje doodgegooid met zijn werk. Iedereen kent ze wel, de elkaar tekenende handen, het water dat naar boven stroomt, de vogels die vissen worden. Maar wij staan oog in oog met prachtige, onbekende etsen en tekeningen. Het paradijs met Adam en Eva, op de rug gezien, in een vertrouwelijke houding: Adam met de arm om zijn vrouw – met prachtig lang haar – de hand op haar heup en zij met haar hand op die van hem. Jammer genoeg te spiegelend voor een foto. Voor mij is dit een topstuk; het roept zoveel op. Hier laat Escher naar mijn idee zien dat het begin van alles goed is, mooi, vertrouwd, liefde- en beloftevol. In zijn Paradijs woont een poes, die de muis met rust laat.

img103

In een vitrine liggen al zijn reisdagboekjes. Op de omslag staat puntsgewijs waar de reis naartoe ging. Mooi om zijn krachtige, duidelijke handschrift te zien. Veel gereisd, veel getekend. Oneindig veel etsen, litho’s, houtsneden en -gravures, linosneden gemaakt. Maar vooral ook veel gedacht en uitgedokterd. Een mathematicus en filosoof en een harde werker. Eén streek, één kras gezet en dan doorgaan. Tot een goed einde brengen. En altijd met een vleugje humor. We zijn er stil van.

img104

En dit alles samengebracht in een paleisje, waar zijdelings nog verwijzingen zijn te zien naar Emma. Vreemd om te bedenken dat de kleine Wilhelmina hier in deze kamers over dit krakende parket onder de kostbare kroonluchters heeft rond gerend.

DSC09530

Op de bovenste verdieping is een afdeling voor en van deze tijd. Hier kun je een foto van jezelf, een selfie dus, delen op facebook. Hier kun je jezelf zien in de spiegelende bol, waarvan Escher een selfie maakte. Geëtst, uiteraard. En je ziet jezelf geprojecteerd op een scherm, binnen de contouren van de welbekende, wel én niet kloppende kubus.

20140617_125927

De rollator staat al lang aan de kant. Te lastig en overal staan wel bankjes, waar de vermoeide tachtiger even kan rusten: “Zo’n bankje zou ik zelf wel willen hebben, kijk eens wat een mooie houtverbinding.”

20140617_123836

Zitten kunnen we ook in het restaurant, in de kelder, de voormalige keuken van het paleis. Hol klinkt het daar. Het geluid weerkaatst tegen de betegelde wanden. Een groep vrouwen – er zijn altijd zóveel vrouwen onderweg – is in hevige conversatie gewikkeld en wij kunnen elkaar bijna niet meer verstaan. Na de koffie gaan we weer verder. Een laatste rondje, we willen alles gezien hebben.
En dan lopen we rustig aan Het Lange Voorhout op.

DSC09538

DSC09555

DSC09536

Grandeur!
Jazeker. De titel van de beeldenexpositie. Aan het begin, direct tegenover het paleis, staat een ingepakte sculptuur. Later zal ons duidelijk worden, waarom dat is. We gaan ze nu eerst allemaal bekijken. Wat is het heerlijk om hier te lopen, over de schelpen, ‘unter den Linden’, in de zon, een fris windje om het hoofd. Het is nog steeds niet druk. We genieten van de beelden, de vondsten, de uitwerking, de grapjes. Dit extraatje is zeer de moeite waard.

DSC09548

Wanneer we Pulchri uitkomen, “dat moet je gezien hebben, zo leuk! Zo modern!”, ziet het geel van de veiligheidshesjes: veel politie op de been. Bij de deuren van de Kloosterkerk staan bewakers hun taak ernstig te nemen. Daartegenover zijn een stuk of zes dranghekken opgesteld. Wat is er aan de hand? Er staat iets te gebeuren. Weer zijn het voornamelijk vrouwen die zich verdringen rond de agenten om het fijne van de zaak te weten te komen.

Ah! Willem Alexander komt de expositie openen. Vandaar het ingepakte beeld. Wachten we daarop? Dat doen we. We moeten eigenlijk naar huis, maar wat een kans: we willen hem toch wel eens van zo dichtbij in levenden lijve zien. Dus wachten wij geduldig tot hij naar buiten komt. Een Bulgaarse Nederlandse weet te vertellen dat moeder Beatrix altijd op tijd was. Maar haar zoon lijkt op haar moeder, Juliana; altijd net een beetje aan de late kant.

20140617_161258

Dan is het zover. De deuren gaan open. Een groep genodigden loopt regelrecht naar de plaats waar de plechtigheid zal plaatsvinden. Maar onze koning steekt de straat over. Hij groet vriendelijk: ”Hallo!” Iedereen groet op dezelfde wijze terug (Hoe durven we eigenlijk…niks geen “Goeden middag, Majesteit.”) en gaat zich daarna te buiten aan het fotograferen van ons staatshoofd. Wanneer hij zich via de kopstoot van Zidane naar het begin van de route begeeft, gaan vriendin en ik richting tram.

DSC09557

Heel Den Haag ligt opgebroken, lijkt het wel. In de verte zien we het vernieuwde Mauritshuis, waar Willem Alexander anderhalve week later de opening zal verrichten. De tribunes voor het Hofvijverconcert zijn in aanbouw. De fontein spuit op volle sterkte; de wind voert verfrissende druppels in ons gezicht.

DSC09558

Het is een flink stuk lopen naar de ondergrondse tramhalte. Wanneer we op de roltrap staan, komt lijn twee er al aan. Dat halen we niet meer! Maar dan heb ik niet met deze fitte oude dame gerekend. Ik heb nog nooit iemand zo hard achter een rollator zien rennen; ze loopt mij er finaal uit. De jonge man die uit alle macht de deur open houdt, kan een glimlach niet onderdrukken. We checken in en zijgen neer op een stoeltje. We kijken elkaar aan: een welbestede dag met een gouden, koninklijk randje.

Een mooie oude vrouw

woman

Ze had zich bedacht, zei ze door de telefoon. Ze had het idee dat het geplande uitje naar het Rijksmuseum, zondag, haar niet goed zou bekomen. We spraken af om het te verzetten. Iemand van zevenentachtig mag per dag beslissen wat wel en wat niet gaat, tenslotte. We zouden wel zien.

Zondagochtend, negen uur; de telefoon gaat. “Ja, heel gek”, klinkt het van de andere kant, “maar ik voel me vandaag prima. Wat vind je ervan, is het te laat om nog te gaan? Voordat ik er ben…” Ik vind dat het best kan en zo zetten we een leuk middagje Amsterdam op stapel. Zij reist met het Boekenweekgeschenk vanuit Den Haag. Ik pik haar op en samen lopen we naar lijn vijf. De bronskleurige wandelstok (“Gisteren gekocht. Chique hè?”) hangt er maar een beetje bij; ze loopt nog als een kievit. Voor de tram goed en wel is vertrokken, zijn we – zoals altijd – in een geanimeerd gesprek gewikkeld. Wanneer ze haar smartphone tevoorschijn haalt om wat foto’s te laten zien en te vertellen dat whatsapp ‘het niet deed’ en ze me dus maar een sms’je heeft gestuurd onderweg, draait de persoon voor ons zich om, met een grote grijns: “Zo leuk, als mensen met hun tijd mee gaan!” Ja, dat vind ik ook. Deze Haagse dame is nog heel erg bij de tijd; leest de krant, leest boeken, kijkt tv, denkt na, gaat naar musea en concerten.

Om nou een uur in de rij te gaan staan voor het Rijksmuseum is geen goed idee. “Mijn rug, weet je…” Bij het Van Gogh is de rij een stuk korter. Na een kwartier zijn we binnen en genieten van Felix Vallotton. Ik heb de expositie eerder deze week al gezien, maar nu geniet ik door haar ogen. En weer zie ik dat mensen door haar enthousiasme, humor en onbevangen kijk op het werk geraakt en geamuseerd worden.

Couple_epingle_Vallotton

De middag vliegt om. Na de koffie en het gebruikelijke bezoek aan de museumwinkel wordt het tijd om naar huis te gaan. Onderweg wijst ze me op het tere groen van de uitbottende bomen. En het gesprek gaat over ouder worden en jong blijven. In de trein installeert ze zich pontificaal voor het raam met ‘Een mooie jonge vrouw’ van Tommy Wieringa.

“Hoe is het met je?”, vraag ik later via de telefoon. “Als ik niks doe, kan ik nog alles”, is haar gevatte antwoord. Een mooie oude vrouw…..

——————————————————————————————————————–
De afbeelding van ‘de oude en jonge vrouw’ en de houtsnede van Vallotton, ‘De mooie speld’, komen van het internet.

Kunst cadeau

Na een week hard werken in de moestuin (spitten, wieden, houtsnippers kruien en verspreiden, hekjes aanpassen, kasje uitmesten), vond ik dat ik wel een uitje had verdiend.

DSC09185

Amsterdam is lekker dichtbij en op maandag zijn daar de drie grote musea open. Het was heerlijk om weer een uurtje door het Rijksmuseum te dwalen. Altijd wil ik het meisje in blauw even zien. De Dome van Daan Roosegaarde was nog in bedrijf, dus daar ook weer even naartoe. Zo grappig dat een dergelijke moderne opstelling in een ouderwetse stijlkamer geplaatst is; oud en nieuw op een creatieve manier verenigd.

20140310_130308

Weer (in een andere zaal) een slordigheidje ontdekt. Wonderbaarlijk dat een dergelijk prestigieus museum zich fouten kan veroorloven. In een vitrine ligt op een kussentje een takje van de vrijheidsboom, die in het jaar 1795 op de Dam werd opgericht. In de beschrijving wordt het een takje van de spar genoemd, terwijl het duidelijk van de lariks afkomstig is. Jammer.

Dan naar het Stedelijk. De laatste keer dat ik er was, heb ik de expositie “Pinned Up” van Marcel Wanders laten zitten voor al die oude bekenden die ik zo graag wilde zien. Maar vandaag gaat het gebeuren; ik daal af in de catacomben van het museum. Wat een weelde, wat een schoonheid.

DSC09296

Maar ook: wat een vondsten en wat een humor. Wie verzint het om een condoom vol te proppen met hardgekookte eieren, zodat het ontwerp voor een vaas ontstaat?

koppen

Twee levensgrote, door middel van gigantische tulpen aan elkaar verbonden maskers van een Westerse en een Oosterse vrouw, draaien heel rustig rond. Alleen het mechaniek maakt wat geluid.

20140310_134429

Veel Delfts blauw, in allerlei vormen, soorten en maten. Ook hier weer de humor die hoogtij viert: in een servieskast, tussen borden en vazen, ligt, vrij onopvallend, een Delftsblauwe bouwhelm. Bijzondere lampen en kroonluchters in de donkere zaal. In de daarnaast gelegen lichte zaal staat de beroemde ‘gebreide’ stoel. Aan de wand hangt het zitgedeelte als een dierenvel, maar dan in macramé.

DSC09287

In de donkere zaal hangt zo’n zelfde de stoel aan een soort luchtballon. Heel speels allemaal. Zeker ook de tafel met de glazen poten. Het lijken grote vazen en ze zijn volgestopt met knuffels. Die kijken met de neuzen platgedrukt tegen de ruit naar al de bezoekers, die met grote grijnzen op hun gezicht rondlopen.

DSC09286

Wanneer een andere bezoekster en ik ons over het schattige ronde wiegje buigen, komt de suppoost in allerijl aangerend. We zitten er toch niet aan, aan die witte bekleding, aan die kleine rose roosjes? Nee, natuurlijk niet. We hadden wel graag even over de zachte stof van het dekentje willen aaien, maar we weten ons heel goed te beheersen.

“Niets veroudert zo snel als het nieuwe” en “Een eerlijke leugen is beter dan de saaie waarheid”, zijn een paar aforismen van deze kunstenaar. In het Engels gekalligrafeerd op de muren, in het Nederlands daaronder in drukletters. Ze zetten zijn ontwerpen kracht bij, voor zover dat nog nodig mocht zijn.

20140310_140835

Met een vrolijk gevoel verlaat ik het museum.
Lunchen doe ik op het terras, in de maartse lentezon. Wat een cadeautje!

Het Van Goghmuseum staat achter grote hekken. Maar een tekst van Vincent himself, op de gevel, roept op om vaak een museum te bezoeken en tijdens de verbouwing blijkt dit ook gewoon te kunnen.

20140310_132836

Dat moet ook wel, want de expositie van werken van Felix Vallotton is net geopend. Houtsneden en schilderijen. Een rasechte Amsterdamse wijst me in onvervalst Amsterdams op de bijzondere ontwerpen. Ze is verrukt. Deze kunstenaar stijgt in rap tempo op haar lijstje, verzekert ze stellig. Het is dan ook geweldig hoe hij het licht in de donkere houtsneden weet te brengen. Een enkel lijntje is vaak al genoeg. Slechts vier knopen om de rug van een brandweerman aan te duiden. Prachtig werk. Hij werkt veelal aan de hand van thema’s. Er is een hele serie muziekinstrumenten bijvoorbeeld. En menselijke zwakheden.
Om te laten zien dat er echt maar een beperkt aantal afdrukken is gemaakt, zaagt hij van alle houtblokken een gedeelte af. Maar die stukken rangschikt hij dan weer en maakt hier een afdruk van.

img086

Ook zijn schilderijen zijn van een grote schoonheid: het kleurgebruik, de houding van de vrouwen, hun blik. De mysterieuze compositie van de landschappen. De mythologische werken zijn boeiend geschilderd, vaak ook met een geheel eigen inbreng en opvatting.
Jammer dat het in dit museum niet is toegestaan om foto’s te maken. Maar het geheugen mag nu zijn werk doen.

Tram vijf brengt me terug naar het Centraal Station. Ineens wordt het een beetje mistig en koud. Gewone temperaturen voor de tijd van het jaar. Met beide benen op de grond. Laat de kunst de kunst blijven. Ik ga heel prozaïsch een maaltijd koken. En een blog schrijven. Over een heerlijke dag, een cadeautje aan mezelf.

Helmond, een stad vol verrassingen

DSC08892

Een uitje op kosten van de NS, wie wil dat nou niet? Vriendin H en ik besloten onze vrij-reizen-dag zo goed (lees duur) mogelijk te besteden. Vanuit de Zaanstreek naar Helmond is een flinke reis. Het lukte bijna zoals we hadden gepland. Doordat de trein vanuit onze woonplaats net iets te laat kwam (de trein naar Amsterdam vertrekt over enkele minuten…. Ja, ja, heeft enkele minuten vertraging, zullen jullie daar bij de NS bedoelen), ging het overstappen in de hoofdstad iets minder soepel, zodat we flexibel en creatief onze reis moesten voortzetten.

Helmond, een bende bij het station. Alles ligt opgebroken. Na enig gezoek vinden we de juiste richting naar het centrum. Daar eerst koffie. Met vlaai, denken wij. Verkeerd gedacht; we worden vriendelijk maar beslist terecht gewezen: dit is Brabant, voor Limburg hadden we in Eindhoven richting Weert moeten gaan. Ter compensatie een heerlijk gebakje van de plaatselijke banketbakker. De Brabantse gezelligheid is voel- en hoorbaar. En, lekker opgewarmd, durven we het aan met de verrassingstocht te beginnen.

DSC08854

Natuurlijk was het optimaal profiteren van de NS niet onze enige reden om deze stad te bezoeken. Architectonisch schijnt er ook heel wat te zien te zijn. En jawel. Net buiten het centrum ontdekken we de kubuswoningen van Piet Blom. Andere kleurstelling dan in Rotterdam: daar geel, hier groen. Een mooie opstelling in een halve cirkel op een pleintje.

DSC08866

Door de hele binnenstad is een beeldenroute aangelegd. Intrigerende beelden en beeldjes. We verbazen ons steeds meer; wat we ook hadden verwacht van Helmond, dit zeker niet.

DSC08871

Het Gemeentemuseum is verdeeld over twee locaties: een oud gedeelte, wat heel toepasselijk in een kasteel gevestigd is en een totaal nieuw gebouw, de Boscotondohal. Het kasteel bezoeken we het eerst. Daar bekijken we de vaste expositie over het ontstaan van Helmond, de collectie Stadshistorie. Veel deurtjes, luikjes, geluiden. Veel zelf doen, interactief, zoals dat tegenwoordig heet. Voor kinderen (kids, volgens het gidsje….) heel begrijpelijk en leuk. En dit is de grote doelgroep. Hele schoolklassen kunnen hier hun hart ophalen.

DSC08880

Op de bovenverdieping, met de licht krakende parketvloer, wacht ons weer een verrassing. Hier is de collectie ‘Mens en Werk’ te vinden: schilderijen, tekeningen, foto’s, van de 19e eeuw tot nu. Bekende schilders uit binnen- en buitenland zijn hier vertegenwoordigd: Jan en Charley Toorop, Bart Van Der Leck, Cas Oorthuijs, Käthe Kollwitz, Pisarro. De robuuste opstelling geeft het geheel een ambachtelijke uitstraling. We drinken, nee, we slurpen het in. Als het hierbij zou blijven, waren we al dik tevreden, met dit aan de NS ontfutselde uitje. Maar we gaan voor het totaal.

DSC08885

Na een heerlijke lunch – ja, we moeten nog even – staat het nieuwe museum, De Boscotondohal, op het programma. Een prachtige plek, ook deze buurt is architectonisch zeer de moeite waard. Je verwacht niet, en dat is natuurlijk een verkeerde aanname, begrijpen wij direct, dat er hier, in het zuiden, zulk bijzonder werk te vinden is. Maar waarom ook niet. Onze vooroordelen stellen we direct bij.

Voor de balie staat op een standaard een dik fotoboek over Mandela. Als eerbetoon aan deze geweldige man. Het is nog maar een week na zijn overlijden. Later zullen we zien dat er in dit museum nog een link naar hem te vinden is.
We hebben niet heel veel tijd meer om uitgebreid de expositie: Kanaalwerken te bekijken, maar we starten vol goede moed. Weer worden we aangenaam verrast. Moderne kunst in zijn beste gedaante. De opstelling over het graven van de Zuid-Willemsvaart (door Theo van Keulen) spreekt zeer tot de verbeelding. En de foto’s die dit begeleiden, getuigen van een groot gevoel voor humor van de kunstenaar; we zien bevriende kunstenaars, die voor de foto bereid waren om een gat in hun eigen tuin te graven.

DSC08893

Vooral prachtig vind ik het laboratorium van Olaf Mooij. In drie geschakelde metalen stellingkasten staat van alles op sterk water. Goed kijken is een must: het zijn apothekerspotten met plastic autootjes, maar ook met sinaasappelnetjes, stekkertjes! Speelgoedauto’s in nog meer gedaantes, als fossiel bijvoorbeeld.

DSC08900

DSC08901

Ook de werken die van glanzend satijnen paspelband in elkaar zijn gezet zijn prachtig. De werking van het licht heeft een bijzonder levendig effect en geeft diepte en schaduw. Martin Fenne, geïntrigeerd door het moeizame bestaan van vluchtelingen in Nederland, maakte deze opvallende creaties.

DSC08910

In een aantal werken, o.a. in dat van Misja van Daal (ooit ontwerper van dessins), zien we een verwijzing naar de Vliscofabriek, die hier in Helmond gevestigd is. Hier worden de stoffen met Afrikaanse prints ontworpen en gefabriceerd. Veel vrouwen in Afrika zijn er gek op en maken hun kleding graag van deze uit Nederland afkomstige stoffen. En ziehier de aangekondigde link naar Mandela.

DSC08905

We blijven tot sluitingstijd. Het is inmiddels donker. Op de route naar het station lopen we langs de Vliscofabriek. De laatste verrassing van vandaag.

We voelen ons als de twee winkelende vrouwen, het beeldje dat we aan het begin van de dag al zagen. Maar onze bagage is van immateriële aard. Hier kunnen we weer lange tijd op teren.

DSC08867

Zonnebloemen

img033De laatste suppoost rende, diep in zijn jas gedoken, naar de tram. Het regende nog steeds. Hij deed het licht uit, toetste de code van het alarm in en eenmaal buiten draaide hij de deur van het museum op slot. Het was een drukke dag geweest. Vanwege de hevige regen hadden veel toeristen liever een droge dag in één van de musea doorgebracht, in plaats van een rondvaart te maken of te slenteren langs de zeventiende-eeuwse gevels.

Het werd al donker. De tram reed net voor zijn neus weg. Dan maar lopend naar huis. Hij huiverde. Toch was het goed om even in de frisse lucht te zijn. Opgewekt zette hij er flink de pas in. Er wachtte hem een heerlijke maaltijd, wist hij. Elke zondag maakte zijn vrouw er speciaal voor hem een feestmaal van. Een goede wijn erbij en na het dessert koffie met een oude armagnac.

Net om de hoek was de bloemenman zijn stalletje aan het leegruimen. Hij haalde de zonnebloemen uit de emmers en goot die leeg op het toch al natte asfalt. Zou hij? Ach ja. Voor tien euro kreeg hij de laatste drie bossen mee.

Met een stralende lach nam ze het boeket in ontvangst. Prachtig zijn ze; zo groot en zo veel! Wil jij misschien? Natuurlijk wilde hij dat.

Terwijl zij de laatste hand legde aan de maaltijd, sneed hij de bloemen af en schikte ze in de oude vaas die ze van zijn moeder hadden geërfd. Tot twee keer toe viel die om en moest hij de bloemen nog wat korter snijden. De laatste drie perste hij er met geweld bij.

Tevreden met het resultaat zette hij zich verwachtingsvol aan de rijk gedekte tafel. Morgen bel ik die Engelse kunsthistoricus, dacht hij. Heeft die schilder er een potje van gemaakt?

……………………………………………………………………………………………………..

Dit is een verhaal in de serie WE-300. Een schrijfuitdaging van Plato. (http://platoonline.wordpress.com/, hier kun je ook andere leuke, spannende, ontroerende verhalen lezen) De bedoeling is een verhaal te schrijven van 300 woorden, waarin een bepaald woord niet mag voorkomen, terwijl het wel duidelijk moet zijn dat het daar om draait. In dit geval was het verboden woord: verwennen

Andere berichten in de categorie WE-300:

Soezen (verwennen): http://wp.me/s36K0e-soezen
De brief (spinnen): http://wp.me/p36K0e-bl
In The Looking Glass (schakelen): http://wp.me/p36K0e-9N
Struikelen over het verleden (schakelen): http://wp.me/p36K0e-9U

Leeuwarden, een stad met een hart.

DSC08604

Op een zonnige zondag, nu een week geleden, stappen vriendin H en ik uit de trein op station Leeuwarden. Als je een architectuurcursus volgt, zoals H, kun je hier je hart ophalen. Wat al direct opvalt, zijn de vele koepeltjes. Op het gebouw van Rijkswaterstaat een koepeltje van voorrangsborden, bijvoorbeeld. Wat zou hier de gedachte achter zijn? Veel gebouwen met spiegelende ruiten. De gespiegelde gebouwen zien eruit of Hundertwasser hier een kans heeft gekregen.

DSC08609

Gelukkig is er ook nog veel oud. En waar oud en nieuw elkaar ontmoeten, is er een goed huwelijk gesloten. Langs de kade ligt een schip met de prachtige, rustgevende naam: Bestemming. Wat mooi is dat. Zelfs varend ben je altijd waar je wezen moet. Verlangen vervuld. Dat dat niet voor iedereen geldt, zal aan het eind van de dag blijken.

DSC08612

Het doel van vandaag is een bezoek te brengen aan het nieuwe Fries Museum. Een prachtig ontwerp van Hubert-Jan Henket, die daarvoor aangewezen werd door Abe Bonnema. Deze Friese architect liet bij zijn dood in 2001 een bedrag van 18 miljoen euro na voor de bouw van het museum aan het Zaailand. Henket werkte in de geest van zijn opdrachtgever: de gebruiker staat centraal, ofwel: houd de menselijke maat in het oog. Dat die opzet gelukt is, zal iedere bezoeker kunnen beamen.

DSC08617

Vanuit het museum heb je een weids uitzicht over het plein met aan de overkant het in neo-classicistische stijl gebouwde Paleis van Justitie. Groter kan het verschil haast niet zijn tussen twee gebouwen. Hoe hoger je komt, des te meer je ziet van de stad. Wat een panorama. Wat een ruimte. Je waant je in het buitenland.
Ook in het museum voel je de ruimte. Veel glas zorgt voor licht en lucht. Zoals je Friesland ervaart. En uiteraard gaat het Fries Museum over Friesland en de Friezen. Op het affiche wordt subtiel verwezen naar Us Mem.

DSC08627

Vanzelfsprekend wordt er aandacht besteed aan Bonnema. Een videofilm geeft een goed beeld van zijn werkwijze en zijn denkbeelden. Maar er is veel meer uiteraard. Onder andere landschappen van Gerrit Benner, in de afdeling Horizonnen. De kleurige vilten muurbekleding van Claudy Jongstra is prachtig en zorgt, ondanks het zachte materiaal, voor een krachtige uitstraling.

DSC08626

Indrukwekkend is vooral de afdeling die is gewijd aan het verzet. In een aantal zalen word je op indringende wijze nog weer eens met je neus op de feiten gedrukt. Ook de kinderen die er rondlopen krijgen een idee van hoe het was, ooit. En het is mooi dat hun ouders de moeite nemen om ze hiermee in aanraking te brengen.

DSC08623

Na een heerlijke lunch, waarbij de Friese nagelkaas niet ontbrak, hervatten wij onze tocht door de nog steeds rustige stad. Wat een zegen is het toch dat niet overal de gekte is toegeslagen en de winkels zeven dagen per week zijn opengesteld.
Weer een groot plein. Voor de scheve toren van Leeuwarden, Oldehove, uit de 16e eeuw: ooit had hier een basiliek moeten verrijzen. Ach ja, Abe Bonnema zou wel op de hoogte zijn geweest van het feit dat je zoiets niet kunt bouwen op slappe kleigrond. Zelfs de toren is nooit afgebouwd, omdat die tijdens de bouw al verzakte.

DSC08636

Dat het plein toch een functie vervult, merkten wij een half uur later. Vanuit de Bonifatiuskerk bleek een Mariaprocessie op weg te zijn, richting Dominicuskerk; op alle bankjes rond het plein zaten mensen te wachten op de dingen die komen gingen.

DSC08672

DSC08665

En ja, daar kwamen ze. Of liever gezegd, daar kwam ze: een donkere Maria met een donker kindje Jezus, in een glazen omhulsel, op waardige wijze gedragen. Muziek en wierook. Gezang en serene glimlach.

DSC08668

Maar ook kwajongens die erg hun best doen de kaars netjes te dragen, maar toch afgeleid worden tijdens het lange wachten op het plein en een beetje met elkaar dollen. Kinderen die volledig opgaan in het zwaaien met de wierookbrander. En dit alles in Leeuwarden; Bonifatius moest eens weten dat zijn missie uiteindelijk toch succes heeft gehad.

DSC08669

We hadden daarna nog een half uur om ons te verlustigen aan Chinees porselein in museum ‘De Princessehof’. De vaste collectie was voor deze bijzondere expositie door rode stof aan het oog onttrokken. Het hoefde maar een klein stukje opgelicht te worden om stiekem een foto te kunnen maken van het oude Nederlandse ‘vaatwerk’.

DSC08675

Toen was het tijd om via de oude binnenstad het station weer op te zoeken. Het huis van Anna Blaman hebben we letterlijk links laten liggen. Langs het oude, uit twee tegenover elkaar liggende panden bestaand ‘Fries Museum’, waarop een bok een gouden ei bewaakt.

DSC08679

Langs een marmeren plaat, als een grafsteen in de straat verwerkt, met daarop een gedicht van Slauerhoff. Hij vond zijn bestemming niet. Nergens, blijkt uit zijn mooie, maar trieste woorden.

20131006_171000

Wij wel. De trein staat al klaar en we zoeken een plaatsje in de bijna lege coupé. Het was weer een dag met een gouden randje. We gaan in stilte nagenieten.

In de geest van Comenius

Op het plein voor de Oude Kerk in Naarden ontmoetten wij elkaar. Broer J, schoonzusje M en ik. We zouden ons deze dag met Comenius gaan bezighouden; het museum en het mausoleum bezoeken op een voormalig stukje Tsjechisch grondgebied. En omdat er bij de kerk een enorm bronzen beeld van deze grote pedagoog en didacticus staat, begon onze queeste daar.

DSC08198

De kerkdeur stond wijd open. Dat is voor een Nederlandse kerk bijzonder. De dame achter de balie sprak ons streng toe: tijdens de expositie van The World Press Photo mochten we niet gratis de kerk bekijken. Een volgende keer dan maar; de plafondschilderingen trokken ons meer dan alle ellende op de foto’s. Net wilden we onverrichter zake terugkeren naar Komenský, toen we moesten uitwijken voor de heer die kennelijk ook achter de balie hoorde, maar met twee kopjes koffie op een blad tussen de bezoekers door laveerde om zonder knoeien de plichtsgetrouwe dame te bereiken.

Van onze vergeefse poging de kerk te bezichtigen had hij niets gemerkt, maar kennelijk voelde hij aan dat wij zijn interesse voor dit gebouw deelden. Zonder zich een ogenblik te bedenken zette hij de koffie neer en kwam naar ons toe. Enthousiast, gedreven zelfs, begon hij te vertellen over het prachtig beschilderde plafond. Uit mijn ooghoek zag ik de dame wel naar ons kijken. Ze wist kennelijk niet goed wat ze met de situatie aan moest; ze had ons net een bezichtiging verboden en nu hadden we toch min of meer onze zin. (Later bleek dat zij dit werk voor de eerste keer deed en zich van haar beste kant wilde laten zien.)

Maar we bleven gewoon als brave burgers bij de ingang staan. Van daaruit hadden we een mooi overzicht over de plafondschilderingen. De aardige man wees ons op de symbolische overeenkomst tussen de afbeeldingen. In de rechterrij zijn situaties uit het oude testament te zien, welke corresponderen met beelden uit het nieuwe testament in de linkerrij. Hij toonde ons wat voorbeelden: Izaäk sjouwt met de takkenbossen, waarop hij als een lam geofferd zal moeten worden, tegenover Jezus die zijn kruis draagt. De graflegging van Jezus tegenover Jona, die wordt opgeslokt door een vis. Tja, World Press avant la lèttre…..

img072

img071

Comenius, op zijn enorme sokkel, leek wel wat vriendelijker te kijken toen wij zo goed geïnformeerd de kerk uit kwamen; hij zou trots zijn geweest op deze spontane uiting van aanschouwelijk onderwijs.

DSC08197